Umbo van metaal
De grote knop op een Romeins schild heet umbo. De metalen knop is bol aan de buitenzijde van het schild en hol aan de binnenzijde. Over de holte is een handgreep bevestigd. Umbo’s zijn er in allerlei soorten en maten.
De metalen umbo is in de Romeinse keizertijd meestal van ijzer. De schildknop kan echter ook van brons worden gemaakt. De functie is altijd het beschermen van de hand die het schild vasthoudt. Waar aan de voorzijde de umbo zit, is aan de achterzijde een handgreep. De umbo wordt ook ingezet als ‘stootwapen’ en als verdediging tegen slagen van een tegenstander.
Umbo’s lijken allemaal hetzelfde, maar wie goed kijkt ziet al snel dat er veel verschillende vormen zijn. Een umbo kan rond, rechthoekig, vierkant of veelhoekig zijn. En zelfs als twee umbo’s bijvoorbeeld zes hoeken hebben, hoeven ze niet exact hetzelfde te zijn. Zo kan de ene zeshoek vierkant zijn, maar de andere langwerpig.
De metalen umbo bestaat uit een vlakke plaat en een ruime bolling in het midden. De plaat heeft een aantal gaten. Soms zijn dat er vier, soms zijn dat er zes of acht. Door elk gat wordt een nagel geklonken. Zo wordt de metalen handbescherming op het houten schild vastgezet.
Er zijn umbo’s die (ook) een decoratieve functie hebben. Het hoeft dan niet te gaan om een schild dat in de strijd wordt ingezet, maar om een ceremonieel schild of een schild behorend bij een gala-tenue. In zo’n umbo worden figuratieve afbeeldingen geponst (gaatjes) of een reliëf geslagen (deukjes). Er kan ook een bas-reliëf in een umbo worden aangebracht, vaak gaat het daarbij om symbolen of dierfiguren.
Foto boven: replica’s van verschillende typen umbo’s op Romeinse schilden
Foto onder: binnenzijde van een houten schild met een houten handgreep achter de umbo
Foto onderaan: umbo met reliëf
