Romeinse zagen
Er zijn twee hoofdtypen Romeinse zagen: de handzaag en de spanzaag. Om het gemakkelijk te maken, wordt ook de term bladzaag gebruikt. Mogelijk zijn een handzaag en een bladzaag eenzelfde korte zaag. De spanzaag onderscheidt zich dan door de spandraad om het zaagblad strak te trekken.
De uitdaging bij een dun ijzeren zaagblad zit in de bewegelijkheid van zo’n blad. Als een breed kort zaagblad wordt gebruikt, blijft deze redelijk gespannen. Het beperkt wel de lengte van het blad. Daarom is zo’n zaag niet heel geschikt voor grote projecten.
Een spanzaag heeft een veel dunner en langer zaagblad. Door de draad in het H-frame te spannen, is het zaagblad gespannen en daarmee stijf. Je kunt dit systeem vergelijken met een moderne figuurzaag, waarbij het dunne zaagblad ook gespannen moet worden voor gebruik. Een voordeel is dat relatief weinig duur ijzer nodig is voor het maken van een spanzaag.
Een kleine spanzaag kan door een persoon worden bediend. Bij een grote spanzaag is bediening door twee mensen aan weerszijden nodig. Afhankelijk van het vakmanschap van de timmerman en de beschikbaarheid van menskracht kan een keuze worden gemaakt. Langs de Limes worden zagen zowel door militairen als door burgers gebruikt.
Romeins timmergereedschap
Veel Romeins timmergereedschap is goed bekend door het vergaan van een Romeins binnenschip (De Meern 2003) met veel gereedschap aan boord. Het gereedschap is vrijwel compleet gevonden, omdat ook de houten onderdelen onder water goed geconserveerd zijn.
Bij Romeinse opgravingen worden meestal alleen metalen delen gevonden, maar erg weinig van een houten frame. In het centrum Alphen aan den Rijn is een deel van een zaagblad opgegraven. Dit is te zien in het Archeologiehuis / Romeins Museum aan de Archeonlaan.
Filmpje
Hier is een link naar een filmpje over zagen in de Romeinse tijd van het YouTube kanaal van Erfgoedhuis Zuid-Holland https://youtu.be/kTQwQy2OnOc
Op de foto’s zijn replica’s van spanzagen te zien en hoe deze gebruikt worden
