Romeinse soldatenbarakken zijn nooit van steen
De barakken uit het eerste Alphense castellum Albaniana zijn houtleembouw. In feite gaat het om houtskeletbouw. Dit betekent dat in een houten frame, het skelet, een vlechtwerk van tenen wordt aangebracht en dat deze vlechtwerkwanden wordt besmeerd met gemagerd leem. Dit blijkt uit de opgravingsresultaten.
Soldatenbarakken, die de Romeinen in het Nederlandse deel van de Nedergermaanse Limes neerzetten, worden altijd in hout en leem gebouwd. Zeker in de vroege periode. Ook als een castellum in steen wordt gebouwd, geldt dat de soldatenbarakken in houtleembouw worden neergezet.
Houtleembouw
Houtleembouw kent altijd eenzelfde principe. In het houten skelet op een houten fundering worden wanden van twijgen en leem neergezet. Op een rij is dit de bouwwijze zoals blijkt uit de archeologische opgravingen van Albaniana:
- funderingsgreppel van ongeveer 80 tot 95 centimeter diep
- rechthoekige houten staanders van 8 tot 10 centimeter doorsnede
- horizontale dwarslatten
- verticale gevlochten tenen
- besmering met leem gemagerd met koeienmest en stro
Tijdens onderzoek in 1985 is een deel van zo’n wandopbouw gevonden. Het is een wand van de centuriowoning van barak E op de kop van deze soldatenbarak. Later, in 2002, wordt een deel van een vlechtwerkwand gevonden in een van de grachten.
Vloeren
Alle vloeren zijn van houten planken. Hiervoor worden liggers gebruikt. Op de liggers komen de planken voor de houten vloeren. Ook de ondergrond voor de haard is van hout. Hetzelfde geldt voor het loopvlak in de porticus. De liggers zijn 8 tot 12 centimeter in doorsnede.
Opstand
Van de opstand, de gevels en binnenwanden, is het lastig om een reconstructie te maken. Er zijn namelijk geen bestaande voorbeelden. Daarom is ook lang gedacht dat alle barakken uit een verdieping bestaan. Uit latere onderzoeken blijkt, dat er waarschijnlijk een zolderruimte is. Deze is bereikbaar met een ladder. Hier worden de slaapplaatsen ingericht en er is ruimte voor opslag.
Illustratie uit: Polak e.a. 2004 (Detail van barak D, contubernium fundering en (onder)vloer)
