Het terrein is er woest. Het klimaat ruw. Het leven en landschap somber.

Welkom in Romeins Alphen!

Reconstructie van soldatenbarakken

Reconstructie van soldatenbarakken

07 december 2023

In een Romeinse barak in een castellum is een centurie ondergebracht in een rij van tien dezelfde appartementen. Elk appartement bestaat uit een wapenkamer met daarachter een grote ruimte. Zo’n appartement heet contubernium en is vernoemd naar de groep van acht soldaten die hier woont.

De manschapsverblijven in de barakken van castellum Albaniana zijn ongeveer hetzelfde ingedeeld. De ingang ligt aan een porticus, een overdekte wandelgang. Eenmaal door de deur staan de soldaten direct in de wapenkamer. Hier kunnen zij hun pantser, helm, schild en wapens achterlaten. In de aanzienlijk grotere achterkamer leven zij.

Tijdens de archeologische opgravingen van Albaniana zijn houten vloeren en delen van lemen wanden gevonden. Deze zijn goed bewaard in de natte grond. Dit is bijzonder omdat dit vrijwel nergens voorkomt. De plattegrond van verschillende barakken kan vrij gemakkelijk worden gereconstrueerd. Dat ligt anders voor de opgaande delen, de wanden en het dak.

Plattegrond

De lange smalle barakken zijn in lange smalle ruimten verdeeld. In de oudste barakken (D en E) zijn de contubernia 6,70 meter diep en 3,40 tot 3,70 meter breed. De wapenkamer met de voordeur is 1,90 diep. De woonruimte is 4,80 diep. Tegen de tussenwand met de wapenkamer is de haard gebouwd. Waarschijnlijk heeft de woonruimte (deels) een verdiepingsvloer. Dan is er een ladder naar boven.

Opstand

De opstand, de gevels en binnenwanden, is veel lastiger te reconstrueren. Er zijn namelijk geen bestaande voorbeelden. Daarom is ook lang gedacht dat alle barakken uit een verdieping bestaan. Uit latere onderzoeken van vergelijkbare kazernes (brandweer en gladiatoren) blijkt, dat het waarschijnlijk is dat de soldatenbarakken zijn voorzien van een zolderruimte. Deze is bereikbaar met een ladder. Op de houten verdiepingsvloer kunnen slaapplaatsen worden ingericht en er is ruimte voor opslag.

Deuren en ramen

In de voorgevel van een contubernium zit een deur. Misschien zit er ook een raam, maar dat is speculatie. In de achtergevel zit een raam om de woonruimte van daglicht te voorzien. Het raam heeft kleine glazen ruiten of heeft helemaal geen glas, want glas is duur. Er is waarschijnlijk een houten luik om dit raam af te sluiten.

Er is een deuropening tussen de wapenkamer en de woonruimte. Een deur is niet echt nodig, daarom is het ook mogelijk dat er geen tussendeur is.

Zijgevel en dak

Er zijn verschillende mogelijkheden voor de zijgevel en dakconstructie. Waarschijnlijk is het een zadeldak met een lage dakhelling. Dit betekent dat de hoogte in het midden van het dak zit onder de nok.

Een alternatief is een lessenaarsdak. Dan gaat het om één dakvlak met de nok bovenaan de achtergevel. Deze optie is minder waarschijnlijk.

Aan een kopse gevel zit in ieder geval een centuriowoning. De andere kopse kant kan een eindgevel zijn met een extra raam in de woonruimte van het laatste contubernium.

Barakken in Albaniana ♥

In Albaniana zijn twee clusters van drie barakken aan de rivierkant van het castellum gebouwd. De zuidelijke drie barakken D, E en F zijn deels opgegraven. De barakken zijn ingericht met een rij contubernia en verblijven voor leidinggevenden. Aan een van de kopse kanten is een woning van de centurio, de commandant van de centurie. Tussen de barakken zijn wel geringe verschillen, zo zijn de haarden op verschillende plekken neergezet en komen de maten niet exact overeen.

barakken indeling.jpg