Pugio
Een Romeinse dolk heet een pugio. Alle Romeinse infanteristen hebben er een. De ijzeren dolk is niet alleen een wapen, maar wordt ook gewoon gebruikt als mes. De soldaten dragen hun pugio in een schede aan hun riem.
De typisch Romeinse pugio is kort en breed. In de loop der jaren veranderen de modellen enigszins van vorm, maar het principe is en blijft hetzelfde. De pugio lijkt op het Romeinse korte zwaard, de gladius. Het zwaard wordt rechts gedragen, de pugio links. De dolk is een soort back-up wapen. Normaal gesproken heeft een soldaat zijn schild in de linkerhand en bij een aanval zijn zwaard in zijn rechterhand. Maar, de pugio doet ook dienst als ‘gewoon’ mes.
De dolk is recht en heeft een tweesnijdende kling. Dit is het gedeelte dat als mes wordt ingezet. De kling is aan de bovenzijde aanzienlijk dunner en op deze pin wordt een handgreep vastgezet. Meestal is deze van hout, soms van been. De pugio wordt in een schede bewaard. Deze hangt met dunne riempjes aan de soldatenriem. De schede bestaat meestal uit twee houten plankjes bekleed met leer en eventueel metalen plaatjes.
De pugio op de foto is opgegraven op het castellumterrein in het centrum van Alphen aan den Rijn. De dolk wordt bewaard in het Archeologisch Depot Zuid-Holland.
Foto: Provinciaal Depot Zuid-Holland CC BY 4.0
