Pakhuis in Albaniana
Een horreum, meervoud horrea, is een pakhuis. In een pakhuis kan van alles worden opgeslagen. Dit gebeurt meestal in amfora, maar ook wel in zakken. In castellum Albaniana staat een horreum. Dit is specifiek de graanopslag van het Romeinse fort.
Het Alphense horreum staat naast de noordelijke poort van het castellum. Daardoor is het gemakkelijk bereikbaar vanaf de lange steiger aan de oostkant van het castellum. Waarschijnlijk loopt de kade, met of zonder steiger, door langs de lokale weg aan weerszijden van het castellum, zowel naar het noorden als naar het zuiden. Behalve het grote graanpakhuis in het castellum, zijn er ook pakhuizen in het zuidelijke kampdorp.
Binnenvaart transportschepen, grote platbodems, meren in principe af aan de grote steiger van het castellum. De lading wordt met hijskranen of met de hand gelost en naar de eindbestemming gebracht. Graantransporten gaan naar het horreum van Albaniana. Het is mogelijk dat speciaal graanschepen niet afmeren aan de Rijnkade voor de oostelijke hoofdpoort, maar in een veenriviertje langs het noorden van het castellum. Hoe het ook zij, het graan wordt in het horreum opgeslagen.
Vervoer van graan
Graan wordt op schepen vervoerd. Het kan daarbij gaan om zeeschepen, vooral op de Middellandse Zee waar Egyptisch graan in Ostia wordt gelost en daarna via de Tiber naar Rome wordt vervoerd. Er wordt ook veel graan via de rivieren vervoerd. Dit gaat op binnenvaartschepen, bijvoorbeeld van het type Zwammerdam. Het graan kan in bulk, dat wil zeggen los, worden vervoerd. Maar, het wordt vaak in zakken of amfora vervoerd. Dit laatste speciaal als het om open schepen gaat waar wind en regen vrij spel hebben.
Horreum op palen
De uitdaging bij de opslag van graan is dat het droog moet blijven en tegelijkertijd onbereikbaar moet zijn voor zoveel mogelijk ongedierte. Daarom is een graanpakhuis gemakkelijk herkenbaar voor archeologen: het staat namelijk op palen. Deze zijn op het laatste moment gevonden tijdens de opgravingen van het Alphense centrum Hoge Zijde.
Lang en smal graanpakhuis
Het horreum van Albaniana is een lang en smal gebouw. Een smalle kant staat langs de weg dwars door het castellum. Dit is de achterkant van het gebouw. Aan de voorzijde is een laadplatform. Hier kunnen karren hun vracht lossen zonder de weg vanaf de poort te blokkeren.
Castellum Albaniana is gereconstrueerd door archeoloog Julia Chorus, de maquette is gemaakt door Mark van der Aa.
Foto boven: Het graanpakhuis van Albaniana staat aan de noordkant van het castellum naast de noordelijke poort.
Foto onder: Het graanpakhuis staat aan de weg vanaf de noordelijke poort. Deze weg loopt dwars door het castellum. Naast het pakhuis staat de commandantswoning.
