“Het terrein is er woest. Het klimaat ruw. Het leven en landschap somber.”

Welkom in Romeins Albaniana!

Kampdorp en castellum

Kampdorp en castellum

31 december 2021

Castellum Albaniana verrijst vanuit het niets langs de oever van de Oude Rijn. Al snel is er ook een kampdorp. In de loop der jaren worden wegen aangelegd, komen er meer en betere huizen, wordt het castellum in steen herbouwd en er komt een stenen badhuis bij de zuidelijke poort.

Castellum Albaniana ligt met een lange zijde naar de rivier, waar een kade is aangelegd. Er loopt een hoofdweg van de kade via de  hoofdpoort naar het hoofdkwartier. De andere hoofdweg loopt parallel aan de rivier dwars door het castellum.

Het kampdorp, oftewel de vicus of de handelsnederzetting, ligt mogelijk aan de drie landzijden van het castellum. Een andere optie is een kampdorp van het stratentype. Er staan huizen langs de rondweg om het castellum. De weg naar het noorden gaat naar het dichtstbijzijnde castellum richting kust, dat is Matilo bij het Kanaal van Corbulo. De weg naar  het zuiden buigt naar het oosten richting Nigrum Pullum.

Limesweg

Van een groot deel van de Limesweg is het tracé bekend. De weg buigt bijvoorbeeld aan de noordkant van het castellum af om een forse bocht in de rivier af te snijden. De Romeinse wijze van wegenaanleg maakt dat de voorkeur wordt gegeven aan een rechte weg langs de zuidelijke bochten van de rivier boven een gemakkelijke weg kronkelend over de oeverwallen.

Meer wegen

Waarschijnlijk gaan er vanaf Albaniana deels twee wegen richting Matilo. Een rechte weg én een weg in een bocht. Ter hoogte van het Oog van Koudekerk komen de wegen samen en gaan als één weg verder.
Langs de weg richting Nigrum Pullum wordt het badhuis gebouwd, naast de zuidelijke poort. Verderop staan minstens twee grote pakhuizen tussen de weg en de kade.

Veel onbekend

Door de beperkte opgravingsmogelijkheden is ook veel niet bekend. Het is niet duidelijk hoeveel huizen er zijn en waar deze precies staan. Bij een handelsnederzetting hoort een kleine tempel, deze is niet gevonden. Er ontbreekt een exercitieveld waar de soldaten uit het castellum hun training doen, de logische locatie is landinwaarts op een hoger gelegen, dus droger, veld. Er moet ook een grafveld zijn, wellicht zelfs twee: een voor de burgers en een voor de militairen.

Op de illustratie een kampdorp van het ringtype