Het terrein is er woest. Het klimaat ruw. Het leven en landschap somber.

Welkom in Romeins Alphen!

Gladius

Gladius

26 October 2025

Het belangrijkste wapen van elke Romeinse militair is zijn zwaard, de gladius. Er zijn veel delen van zwaarden gevonden. Een vrijwel compleet exemplaar is door AWN Rijnstreek opgegraven tijdens de opgravingen van het terrein van Theater Castellum.

De keizerlijke gladius is kort, recht en breed. Dit ijzeren zwaard is een steekwapen. Het is bedoeld om ‘in’ de vijand te steken. Zowel oudere typen zwaard, het Spaanse zwaard, als de nieuwere spatha zijn een stuk langer. Maar in de hoogtijdagen van de keizers, als de Romeinen onze regio bezetten, is de gladius het ‘normale’ zwaard.

De gladius die op het theaterterrein is gevonden is van het type Pompeï. Deze naam is gegeven, omdat in Pompeï een aantal van deze zwaarden is gevonden. Pompeï is in het jaar 79 door de vulkaanuitbarsting van de Vesuvius bedolven. Daarom zijn deze zwaarden goed bewaard en goed te dateren.
Het op het theaterterrein in Alphen-Stad gevonden exemplaar is 53 cm lang. De kling heeft twee gelijke scherpe zijden, dit is bij oudere Romeinse zwaarden niet zo. De gladius wordt aan de rechterzijde van de soldaat gedragen aan een schouderriem.

De gladius is eigendom van Provincie Zuid-Holland en is te zien in het Romeins Museum aan de Archeonlaan in Alphen aan den Rijn.

Foto: Provincie Zuid-Holland uitgeleend aan Romeins Museum CC BY 4.0