Er ligt in het westen geen brug over de Rijn
In het westelijke veengebied van Nederland ligt nergens een Romeinse brug over een grote rivier. In de smalle corridor tussen de hoogveengebieden, ongeveer tussen Woerden en de kuststreek, is een brug over de Rijn niet nodig.
Omdat het hoogveengebied aan beide zijden van de Rijn onbewoonbaar is, is er geen enkele noodzaak voor een dure ingewikkelde constructie als een lange hoge brug. Bovendien ligt hier de grens tussen het Vrije Germania en het Romeinse Rijk. Er loopt noord-zuid geen grote Romeinse weg. Een oversteek wordt gemaakt met een boot.
De Romeinse brug in Maastricht, een goed voorbeeld van een grote brug, verbindt de oevers van de Maas in de Via Belgica. De enige ‘via’ in het westelijke deel van de Limes is de Limesweg die langs de hele Rijn oost-west is aangelegd door keizer Trajanus aan het einde van de eerste eeuw en later opnieuw door keizer Hadrianus rond het jaar 125.
Doorwaadbare beken
Het Romeinse landschap, in de regio waar nu gemeente Alphen aan den Rijn ligt, bestaat uit onbewoonbaar hoogveen met bewoonbare oeverwallen langs de Rijn en de grotere veenrivieren. Er zijn veel beken met ondiep water dat doorwaadbaar is. In de Limesweg worden op dit soort plekken soms bruggen aangelegd, maar deze zijn laag en van het type moerasbrug. Als alternatief worden ook wel dammen aangelegd, met of zonder duikers.
Moerasbruggen
Een moerasbrug is min of meer een voortzetting van een weg van het type agger of bekiste agger. Deze wordt in het veengebied ingezet op permanent natte (moeras) of regelmatig overstroomde weggedeelten. Zo’n brug staat op heipalen en heeft dwars hierop een houten wegdek.
Grote Romeinse bruggen
Het Romeinse leger bouwt overigens wel degelijk grote bruggen. Deze zijn zeldzaam langs de Limes. De bekendste van dit soort grote en lange bruggen zijn de stenen bruggen in Maastricht en Cuijk. Deze bruggen hebben stenen bruggenhoofden en stenen pijlers.
Er zijn ook grote houten bruggen zoals bij Nijmegen en Venlo. De constructie bestaat uit houten funderingspalen, de paaljukken, met hierop een houten wegdek van planken. Ook dit soort bruggen kan een behoorlijke lengte hebben. Zo’n brug vormt eveneens een verbinding in belangrijke wegen.
Foto: reconstructie Romeinse brug Maastricht, expositie Heerlen 2013, Kleon3 CC BY-SA 3.0
