Een ladder naar boven
Trappen en ladders die als trap worden gebruikt, zijn in het Romeinse Rijk normale verschijnselen. In het Romeinse leger gaat het voor de verblijven van de manschappen meestal om eenvoudige houten ladders. Dat is de meest praktische en goedkoopste oplossing.
Romeinen hebben in allerlei gebouwen een bovenverdieping. In het oude Rome zijn appartementencomplexen met vier of vijf verdiepingen zelfs normaal. Om boven te komen, zijn er in openbare grote gebouwen en luxe woonhuizen trappen. Soms zijn dit stenen trappen en soms gaat het om houten exemplaren.
In boerderijen en eenvoudige woonhuizen is ook vaak een verdieping. Het gaat dan om een eenvoudige houten vloer die over een gedeelte van de benedenverdieping is aangebracht. De vloer wordt gebruikt voor opslag, maar er slapen ook mensen. Meestal zijn dat slaven en kinderen. Om hier naar boven te komen, staat er een ladder op een praktische plek. Omdat het om een open verdieping gaat, dus een soort mezzanine of vide, maakt het ook niet veel uit waar de ladder precies staat.
Wachttorens
Het Romeinse leger maakt ook gebruik van ladders. Zo hebben de meeste wachttorens een verhoogde buitendeur die met een ladder bereikbaar is. De ladder wordt vervolgens binnengehaald. De benedenverdieping is een kelder zonder ramen en zonder deuren. Hier zit in het plafond een luik. De kelder is door het luik met een ladder bereikbaar. Hetzelfde geldt voor de bovenverdieping.
Soldatenbarakken
De slaapverdieping in een appartement in een houten Romeinse soldatenbarak zit boven de verblijfsruimte. In de benedenruimte is de haardplaats en er is een tafel met banken. De slaapverdieping is bereikbaar via een ladder in de verblijfsruimte of via een ladder in de voorruimte, de wapenkamer. Een ladder in de wapenkamer is de meest praktische oplossing, omdat de bovenverdieping aan deze zijde open is.
Albaniana
Van het Alphense castellum Albaniana is het eerste houten fort goed bewaard gebleven in de natte grond. Er zijn drie barakken deels opgegraven in de zuidoostelijke hoek, tegenwoordig is dat het Rijnplein. Uit de overblijfselen zijn plattegronden ongeveer af te leiden. De voordeur ligt aan de porticus, een overdekte loopgang, en leidt direct naar de wapenkamer. Hierachter ligt de verblijfsruimte met daarboven de slaapverdieping.
Illustratie: Een reconstructie van een appartement in een soldatenbarak met de meest praktische oplossing voor een slaapverdieping die bereikbaar is met een ladder.
