De Architectura, Handboek Bouwkunde boekbespreking
De Romein Vitruvius schrijft het enige bewaard gebleven boek op zijn vakgebied: De Architectura. Vitruvius werkt in het Romeinse leger onder meer voor Julius Caesar. De Architectura beschrijft bouwwerken en bouwmethoden, maar ook de bouw van machines en andere uitvindingen.
De onderwerpen die worden beschreven in De Architectura zijn verdeeld over verschillende ‘boeken’. De onderwerpen gaan van stadsaanleg en bouwmaterialen via tempelbouw en ander gebouwen naar watervoorziening en machinebouw.
Bouwwerken
In het boek over stedenbouw wordt zowel de opleiding van een architect als de aanleg van een stad beschreven. Belangrijk zijn de plaatsing van het forum, het centrale plein in de stad, en de verschillende tempels. Er gaat veel aandacht naar de tempels, want voor Romeinen is religie een heel belangrijk onderdeel van het dagelijkse leven. Behalve tempelbouw worden ook andere openbare gebouwen beschreven, zoals theaters en badhuizen en havens. Naast de gebouwen zelf vallen ook andere zaken onder architectuur, bijvoorbeeld uurwerken en de watervoorziening van een stad.
Gedetailleerde uitleg
Er is ook een heel boek gewijd aan machinebouw. Het gaat daarbij onder meer over waterpompen, hijskranen en een mijlenteller. Omdat Vitruvius vooral voor het leger werkt in de tijd van Julius Caesar vertelt hij ook veel over verdedigings- en aanvalswapens.
De uitleg van Vitruvius is zo gedetailleerd dat veel machines zo kunnen worden nagebouwd. Hij geeft zowel uitleg over de functie van het apparaat als over hoe de bediening in elkaar steekt. Naast tekeningen beschrijft hij de maten van alle onderdelen en hoe de machine in elkaar moet worden gezet.
Scorpio en ballista
Bekende werktuigen van de hand van Vitruvius zijn de katapult en de blijde. Er zijn verschillende typen katapult, een bekend type is de scorpio. Dit is een staande katapult die grote zware pijlen afschiet. Volgens Vitruvius is de belangrijkste maat die van de pijl. De lengte van de pijl bepaalt in principe alle andere maten.
Voor hetzelfde doel worden blijden ingezet: namelijk schieten op de vijand. De ballista is een blijde die stenen afschiet. De maten van de onderdelen worden bepaald door de zwaarte van de steen. De stenen variëren kennelijk in gewicht tussen twee pond en honderdzestig pond.
De Architectura door Marcus Vitruvius Pollio is vertaald door Ton Peters als Handboek Bouwkunde. Zie voor meer gegevens de literatuurlijst
