Bouwinscriptie
Tijdens de archeologische opgravingen in het Alphense stadshart is op de plek van de zuidelijke poort van het laatste Romeinse castellum gegraven. Van deze stenen poort is de steen met de bouwinscriptie gevonden.
Het stenen castellum Albaniana is vlak na het jaar 160 gebouwd. Voorheen ging het om een houten fort op dezelfde plek. De stenen poort is gerenoveerd na het jaar 208. Dat weten we omdat dit in de bouwinscriptie van deze poort staat. De renovatie is uitgevoerd op bevel van keizer Septimius Severus. Deze keizer voer tijdens een inspectietocht over de Rijn langs de Limesforten en hij heeft toen verschillende castella laten renoveren.
De poort is gevonden waar nu de vestiging van de McDonald’s is, op de hoek van het Rijnplein, de Julianastraat en de Castellumstraat. Van de poort is genoeg opgegraven om zeker te weten dat de poort rijk versierd was. Er lagen veel grote brokken tufsteen, tot 1.20 meter lengte, waarvan sommige waren voorzien van geprofileerde lijsten, wolfsgaten en v-vormige inkepingen voor klampen. Er zijn ook een halfzuil en een blok met een nis gevonden. En, de poortsteen met de bouwinscriptie (rechts op de foto).
Opgravingsleider Prof. J.K. Haalebos heeft de Latijnse inscriptie naar het Nederlands vertaald. Zijn vertaling luidt: ‘Keizer L. Septimius Severus Pius Pertinax Augustus, Opperpriester, bekleed met de macht van een volkstribuun etc., Vader der Vaderlands heeft met hulp van gedetacheerde soldaten van het Eerste Legioen voor de Cohors III Praetoria de muur met de poorten die van ouderdom ineengestort was, vanaf de grond herbouwd onder het gouverneurschap van Venedius Rufus.’
